उत्सव की स्ट्रीट पार्टी

-


मला काही वर्षांपुर्वी टिव्हीवर पाहिलेला एक प्रवासविषयक कार्यक्रम कायमचा लक्षात राहीला आहे. तो कार्यक्रम एका परदेशी वाहिनीने भारतासंबंधी त्यांच्या देशात दाखवण्यासाठी तयार केला असल्यामुळे त्यातील काम करणारा सूत्रधार त्यांच्या पध्दतीने त्याची भारताबद्दलची निरीक्षणे मांडत होता. कार्यक्रमाचा शेवट त्याने मुंबईच्या गणेशोत्सवाने केला. त्यातली गर्दी, प्रचंड मोठ्या मूर्ती यांच्या विहंगम दृश्यांबरोबरच तिथल्या वातावरणातील कोलाहल त्यांच्या कॅमेरामननी अतिशय व्यवस्थित टिपला होता. "वाव! मी पाहिलेली ही सर्वात भव्य स्ट्रीट पार्टी आहे." तो सूत्रधार उद्गारला. त्याच्या चेहऱ्यावरचे भारून गेल्याचे भाव स्पष्ट दिसत होते आणि त्या उद्गारांपाठीमागचा त्याचा एक प्रामाणिकपणाही.
आपला मराठी भाषिक हिंदूंचा अभिमानबिंदू असलेल्या गणेशोत्सवाला तो स्ट्रीट पार्टी कसं काय म्हणू शकतो? मी मनातून त्याच्यावर फार चिडलो होतो. पण मला जाणवलं तो माझ्यासारखा मराठी नाही आणि हिंदूही नाही. त्याला तसं ह्या उत्सवाशी, देवतेशी फार देणंघेणं नाही. त्याला जे दिसत होते त्यावरून त्याने तो निष्कर्ष काढला त्यात त्याचे काहीच चुकलेले नाही. हो तो गणेशोत्सव नाही ती एक स्ट्रीट पार्टीच आहे. त्याचं म्हणणं बरोबरच आहे आणि मला ते स्वीकारायलाच लागलं कारण ते खरं होतं. प्रचंड मोठ्या स्पीकर्सवर लावलेल्या कर्कश्श गाण्यांच्या तालावर दारूच्या नशेत बेदुंध होऊन नाचणारे हे लोक देवाची भक्ती करत असतील की स्ट्रीट पार्टी करत असतील? प्रश्न साधा सरळ सोपा आहे पण बहुसंख्येने असलेल्या हिंदू समाजाने त्याला विविध राजकीय, सामाजिक आणि सांस्कृतिक रंग देऊन त्याचे उत्तर देण्याचे टाळलेय इतकेच. अशी उत्तरे द्यायची टाळत फार काळ जगता येत नाही हे येत्या काळात सिध्द होईलच.  

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

A Psycho-financial Experiment

-
Farmer suicides in India and particularly in Maharashtra is now a so commonly discussed issue that few people bother about it these days. The official reports of the government show that average of about 13,500 farmers die every year because of suicide in India (out of total 134 million souls). Just to put it in comparative perspective, during the Uttarakhand landslides, the worst disaster since 2004, the death toll was over 4000 people. Due to my work with the non profits engaged in agriculture based livelihoods in Vidarbha region, I could get an opportunity to understand this issue first hand. Many of the times there is a psychological distress prior to the suicidal action. During my discussions with farmers this pattern did come up in fact. Farmers reported being entirely dependent on rain-fed agriculture and their rainy season crops were giving one time lump sum income. There was no other income source for the rest of the year. The expenditures were higher than incomes and th...
Read more

3 Commitments – Part II: Meditation

-
As far as I remember for last 14 years I have been getting migraine attacks. This health issue has had its various bad consequences. I remember one time when I was in Ghana. Before setting foot on the aeroplane to Ghana, I had mentally tried to give a diktat to myself that I won’t get any migraine attack for that entire year I was going to be there. The eight months went very well and the season changed in February with sudden rise in the temperatures by about 100Celcius. While I was basking about my success of not getting any migraine, at an odd moment when I was typing something on a computer amidst a workshop, it just came. It was like a tremendous burst in the brain. After hurriedly handing over everything I was working on to my friend Joshua, I found myself lying on a bed in the guest room; fortunately there was a one there. The only thing at that moment I could do was to just pay attention to the extreme pain sensations in the head, the nausea and helplessness. Meditation is main...
Read more

नित्यनेम २१ दिवसांसाठी

-
परवा आपल्या पंतप्रधानांनी पुढचे २१ दिवस संपूर्ण देश लॉक डाऊन करण्याचा निर्णय जाहीर केला. काही निवडक लोक वगळता बहुसंख्य जनता आपल्या घरात बसणार आहे. तुम्ही जर त्या निवडक लोकांमधले नसाल तर मी जे काही लिहीणार आहे ते आजच्या दिवशी तुमच्या परिस्थितीशी संबंधित आहे. व्हॉट्सअॅिपवरून आलेल्या विनोदांवर आज कदाचित तुम्ही हसला असाल. आज जे काही किराणा दुकानातून तुम्ही आणू शकला आहात ते आपल्या शेजाऱ्याला कसं कळणार नाही ह्याचा प्रयत्न तुम्ही कदाचित केला असेल. कदाचित टाईमपाससाठी नेटफ्लिक्स, युट्युब कडे तुमची बोटं सहज वळायला सुरूवात झाली असेल. वाईटात वाईट म्हणजे कदाचित तुमच्या कुटूंबियांचा सहवास अतिप्रमाणात होऊन आता भांडणांना सुरूवात झाली असेल. आपण भारतीय लॉकडाऊनच्या बाबतीत अन्य जगाच्या काही काळ मागे आहोत. लॉकडाऊन नंतर ज्या प्रकारच्या बातम्या इतर देशातून येत आहेत त्या वाचल्या तर मी ज्या काही शक्यता वरती लिहिल्यात त्या हिमनगाचे टोक आहे असे वाटू लागेल. बऱ्याच देशांमध्ये लॉकडाऊनमधले लोक तीव्र निराशेने ग्रासले जात आहेत, सततच्या भीतीपुर्ण वातावरणामुळे असहाय्य मनःस्थितीत जात आहेत, घरगुती हिंसाचारामध्ये वाढ होत...
Read more